Ritim Bozuklukları
Bu Sayfada
Aritmi (Ritim Bozukluğu) Nedir?
Kalp, sinüs düğümünden başlayan elektriksel sinyallerle düzenli olarak kasılır. Bu elektriksel iletide bir aksama olduğunda kalp çok hızlı, çok yavaş veya düzensiz atabilir. Bu duruma genel olarak “ritim bozukluğu” ya da “aritmi” denir. Aritmi, kalbin doğal ve düzenli atışının bozulması olarak tanımlanır. Bazı aritmiler zararsızken bazıları felç, kalp yetmezliği veya ani kalp durması gibi ciddi sonuçlara yol açabilir; bu nedenle uzman değerlendirmesi önemlidir.
Ritim Bozukluğu Neden Olur?
Ritim bozukluğunun kalp içinden veya kalp dışı kaynaklı birçok sebebi bulunur. Kansızlık, tiroid bezi bozuklukları, kalp krizi ve kalp yetmezliği gibi ciddi kalp hastalıklarının yanı sıra doğuştan var olan kalp anomalileri nedeniyle de ritim bozukluğu gelişebilir.
Ritim bozukluğunun hangi sebeplerden kaynaklandığını ve eşlik eden bir kalp hastalığı olup olmadığını bilmek, tedavi planlaması açısından son derece önemlidir; bu nedenle aritmi tedavisi hastaya özel planlanır.
- Kalp krizi
- Kalp yetersizliği (yetmezliği)
- Doğuştan var olan kalp anomalileri
- Eşlik eden diğer kalp hastalıkları
- Kansızlık
- Tiroid bezi bozuklukları
Ritim bozukluğunun nedenini ve eşlik eden kalp hastalığı olup olmadığını bilmek, tedavi planlaması açısından önemlidir.
Aritmi Türleri: Bradikardi, Taşikardi ve Ekstrasistol
Ritim bozukluğu nabız düşmesi (bradikardi) ya da nabız yükselmesi (taşikardi) şeklinde olabilir. Toplumda “tekleme” olarak bilinen, çok sık şikayet sebebi olan ekstrasistol denilen çarpıntı şeklinde de görülebilir. Taşikardiler arasında SVT, atriyal fibrilasyon, atriyal flutter ve VT sayılabilir; tüm türler aşağıdaki kartlarda yer alır.
Belirtiler: En Sık Şikayet Çarpıntıdır
Ritim bozukluğunda hastaların ilk başvuru şikayeti çarpıntıdır. Çarpıntı, kişinin kalp atışlarını hissetmesi olarak tanımlanır; kalp yavaş, kuvvetli, hızlı veya düzensiz atabilir. Çarpıntı hareketten bağımsız olarak, hasta istirahatteyken birden başlayabilir ve birden bitebilir.
Ritim bozukluğunun türü ve ciddiyetine göre tansiyon düşüklüğü, halsizlik, yorgunluk hatta bayılmalara kadar giden şikayetler de görülebilir. Ayrıntılı bilgi için Kalp Çarpıntısı sayfasını inceleyebilirsiniz.
- Kalp atışlarının hissedilmesi
- Kalbin yavaş, kuvvetli, hızlı veya düzensiz atması
- Hareketten bağımsız, istirahatte birden başlayıp birden bitebilir
- Tansiyon düşüklüğü
- Halsizlik
- Yorgunluk
- Bayılmaya kadar giden şikayetler
Aritmi Tanısı Nasıl Konur?
Aritmi tanısı için önce detaylı bir muayene yapılır ve laboratuvar testlerinden yardım alınabilir. EKG, ekokardiyografi ve 24 saat süren ritim Holter takibi ile ritim bozukluğu tanısı koymak mümkündür. Tedavi bu verilere göre şekillendirilir.
Detaylı muayene; gerekirse laboratuvar testleri
Kalbin elektriksel aktivitesinin kaydı
Kalbin yapısı ve eşlik eden hastalık
Gün boyu ritim takibi
Gerekli hastalarda tanı ve tedavi planı
Elektrofizyolojik Çalışma (EPS)
Ritim bozukluğu olan kişilerde elektrofizyolojik çalışma adı verilen işlemle tanı ve tedavi yönteminin belirlenmesi sağlanabilir. EPS; genelde bacak damarlarından girilerek toplardamarlardan geçmek suretiyle kalbe kadar ulaşılması ve kalbe elektrot kateter denilen ince kabloların yerleştirilmesiyle gerçekleştirilen girişimsel bir yöntemdir. Kalbin içinden doğrudan alınan elektrik sinyalleri gelişmiş bilgisayarlar aracılığıyla değerlendirilerek normalden sapmalar araştırılır.
- Genellikle bacak damarlarından girilir; toplardamarlar yoluyla kalbe ulaşılır
- Kalbe elektrot kateter denilen ince kablolar yerleştirilir
- Kalbin içinden doğrudan alınan elektrik sinyalleri gelişmiş bilgisayarlarla değerlendirilerek normalden sapmalar araştırılır
Aritmi Tedavisi Hastaya Özel Planlanır
Literatürde birçok aritminin tedavi gerektirmeyecek kadar masum olabildiği belirtilmektedir. Kişinin çok rahatsız hissettiği durumlarda ilaç tedavileri ile ritim bozukluğu tedavi edilebilir. Hayati tehlikeye sebep olabilecek ritim bozukluklarında ise şok verme özelliği olan kalp pilleri (ICD) gerekebilir.
Aritmiye kalbin elektriksel devresindeki (iletim sistemindeki) bozulmalar ve aksaklıklar sebep oluyorsa, uygun durumlarda kalp pili yerleştirilir. Nabız yükselmesi sonucu oluşan ritim bozuklukları ise ilaçlarla ya da ablasyon yöntemiyle tedavi edilebilir; hastanın ilaçla kontrol edilemeyen taşikardileri varsa kateter ablasyonu önerilebilir.
Birçok aritmi tedavi gerektirmeyecek kadar masum olabilir.
Kişinin çok rahatsız hissettiği (semptomatik) durumlarda ilaç tedavisi.
İlaçla kontrol edilemeyen taşikardilerde; aritmiye neden olan odak belirlendiğinde.
İletim sistemi sorununa bağlı yavaşlıkta kalp pili; hayati tehlikeli ritimlerde şok verme özelliği olan cihaz (ICD).
Kateter Ablasyonu: Anormal Elektrik Sinyallerinin Bloke Edilmesi
Kateter ablasyonu, aritmiden sorumlu elektrik hücrelerini etkisiz hale getirerek aritmiyi durdurmayı amaçlayan minimal invaziv bir müdahaledir. Literatürde ablasyonun, ritim bozukluğunun belirli bir odak veya elektriksel devreden kaynaklandığının saptandığı durumlarda uygulandığı belirtilmektedir. Bu prosedürün amacı, kalp dokusundaki anormal elektrik sinyallerini bloke etmektir; ablasyon yöntemiyle bu odak ya da devre etkisiz hale getirilir.
Çeşitli kateter ablasyon cihazları ve teknikleri kullanılabilir. Uygulanan enerji türüne göre ısı bazlı radyofrekans (RF) ablasyonu ve soğuk bazlı kriyoablasyon olarak iki kategoriye ayrılır. Tüm yöntemler için Ablasyon Tedavileri sayfasına bakabilirsiniz.
- Isı bazlı enerji
- Anormal elektrik sinyali üreten dokuyu etkisiz hale getirir
- Soğuk bazlı enerji
- Doku dondurularak etkisiz hale getirilir
İşlem nasıl yapılır?
Ablasyon yöntemi mümkün olduğunda lokal anestezi tercih edilebilir; işleme ve hastaya göre sedasyon veya genel anestezi de kullanılabilir. Lokal anestezinin temel amacı, işlem sırasında ritim bozukluğunun ortaya çıkarılabilmesidir. Kasık ya da kolda bulunan toplardamarlardan kateterle kalbe kadar girilir; uygulama yapılacak bölge lokal bir enjeksiyonla uyuşturulduktan sonra işlem uygulanır.
Ablasyon Sonrası Günlük Yaşam
İşlem kasıktan girilerek yapıldığı için hasta birkaç gün kasık bölgesinde ağrı duyabilir. Hasta birkaç gün içinde gündelik hayatına dönebilir. Ablasyon tedavisinden sonra hasta sigara kullanıyorsa sigarayı bırakmalıdır; aşırı çay ve kahve tüketiminden kaçınılmalıdır. Tansiyon ve şeker gibi eşlik eden hastalıklar varsa kontrolü mutlaka sağlanmalıdır.
Kasıktan girildiği için birkaç gün kasıkta ağrı olabilir
Birkaç gün içinde gündelik hayata dönülebilir
Sigara kullanılıyorsa bırakılmalı
Aşırı çay ve kahve tüketiminden kaçınılmalı
Eşlik eden tansiyon hastalığının kontrolü
Eşlik eden şeker hastalığının kontrolü
Sıkça Sorulan Sorular
Her ritim bozukluğu tedavi gerektirir mi?
Ritim bozukluğunda en sık görülen şikayet nedir?
Aritmi tanısı için hangi testler yapılır?
Ablasyon hangi durumlarda önerilir?
Ablasyon sonrası ne zaman günlük yaşama dönülür?
Kaynakça
Kaynak: “Aritmi Tedavisi Hastaya Özel Yapılmalı” başlıklı hasta bilgilendirme metni (2023).
Bu bölümdeki klinik bilgiler yukarıda belirtilen hasta bilgilendirme metni esas alınarak hazırlanmıştır. Şemalar kavramları anlatan özgün teknik çizimlerdir. Bilgiler bireysel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz.
Ritim Bozukluğu Türleri
Atriyal Fibrilasyon
Kalbin üst odacıklarının düzensiz ve hızlı titreşmesiyle oluşan, en sık görülen kronik ritim bozukluğu.
Detaylı Bilgi →SVT
Ani başlayıp ani biten, üst kalp odacıklarından kaynaklanan hızlı kalp atımı atakları.
Detaylı Bilgi →VES
Kalbin alt odacıklarından kaynaklanan erken, ekstra vurular; çoğunlukla iyi huylu seyreder.
Detaylı Bilgi →VT
Alt odacıklardan kaynaklanan hızlı ritim; ciddi olabileceğinden acil değerlendirme gerektirir.
Detaylı Bilgi →WPW Sendromu
Doğuştan var olan ekstra bir elektriksel yolun neden olduğu hızlı kalp atımı sendromu.
Detaylı Bilgi →Atriyal Flutter
Sağ atriyumda düzenli bir elektriksel döngü sonucu oluşan, EKG'de testere dişi paterniyle tanınan hızlı ritim.
Detaylı Bilgi →AVNRT
AV düğümdeki iki farklı iletim yolu arasında oluşan, ani başlayıp ani biten çarpıntı ataklarıyla seyreden SVT tipi.
Detaylı Bilgi →Bradikardi
Kalbin dakikada 60 atımın altında, vücut ihtiyacını karşılamayacak şekilde yavaş çalışması.
Detaylı Bilgi →Brugada Sendromu
Kalbin elektriksel kanallarını etkileyen, EKG'de karakteristik paternle tanınan kalıtsal bir durum.
Detaylı Bilgi →Diğer Ritim Bozuklukları
Erken vurular, sinüs taşikardisi ve diğer daha az sık görülen ritim bozuklukları hakkında genel bilgi.
Detaylı Bilgi →VF
Kalbin alt odacıklarının düzensiz ve etkisiz şekilde titreşmesiyle ortaya çıkan, ani kalp durmasına yol açabilen acil bir ritim bozukluğudur.
Detaylı Bilgi →
Vazovagal Senkop
Otonom sinir sisteminin aşırı refleks yanıtı sonucu kalp hızı ve tansiyonun geçici olarak düşmesiyle oluşan, en sık görülen bayılma nedeni.
Detaylı Bilgi →Yaşa Göre Ritim Bozuklukları
Ritim bozuklukları her yaşta görülebilir; öne çıkan ritim tipi, eşlik eden hastalıklar ve tedavi yaklaşımı yaşa göre değişebilir.
Detaylı Bilgi →İleri Yaşta Ritim Bozukluğu
İleri yaşta ritim bozukluğu yalnız çarpıntı değildir; AF, bradikardi ve ileti sistemi sorunları daha kapsamlı değerlendirilir.
Detaylı Bilgi →Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
- Sık tekrarlayan çarpıntı hissi
- Eforla veya istirahatte nefes darlığı
- Baş dönmesi veya bayılma hissi
- Göğüste sıkışma veya rahatsızlık
- Ailede ani kalp ölümü öyküsü
Belirtilerinizi Değerlendirin
Yukarıdaki belirtilerin tam listesini ve açıklamalarını inceleyin.
Belirtileri İnceleyinTanıdan Tedaviye
Değerlendirme sürecimiz EKG, Holter monitörizasyonu, event recorder ve gerektiğinde elektrofizyolojik çalışma (EPS) ile başlar. Tanı netleştikten sonra, hastanın durumuna göre ilaç tedavisi veya RF ablasyon, kriyoablasyon ve PFA gibi minimal invaziv ablasyon yöntemleri önerilebilir.
Ritim Bozukluğunuzu Birlikte Değerlendirelim
Uzman ekibimizden randevu alarak doğru tanı ve tedaviye ilk adımı atın.
Randevu Al